Bilanço Esası Nedir? Kimler Bilanço Usulünde Defter Tutar?

Bilanço esası, işletmelerin mali durumlarını ve faaliyet sonuçlarını bilanço ve gelir tablosu aracılığıyla raporladıkları muhasebe yöntemidir. Peki hangi işletmeler bilanço esasına tabidir ve bu usulde hangi defterler tutulur?

Bilanço Esası Nedir?

Bilanço esası, bir işletmenin varlıklarını (aktif), borçlarını (pasif) ve öz sermayesini gösteren bilanço ile belirli bir dönemdeki gelir ve giderlerini gösteren gelir tablosunun düzenlenmesini gerektiren muhasebe sistemidir. Bu sistemde tüm mali işlemler çift taraflı kayıt yöntemiyle (tek düzen hesap planına göre) kaydedilir.

Kimler Bilanço Esasına Tabidir?

Vergi Usul Kanunu'na göre aşağıdaki mükellefler bilanço esasına göre defter tutmak zorundadır:

• Sermaye Şirketleri: Anonim şirketler (A.Ş.) ve limited şirketler (Ltd. Şti.) kuruluşlarından itibaren bilanço esasına tabidir.
• Kollektif ve Komandit Şirketler: Bu şirket türleri de bilanço esasında defter tutmakla yükümlüdür.
• İşletme Hesabı Esasını Aşan Şahıs İşletmeleri: İşletme hesabı esası sınırını aşan şahıs işletmeleri bilanço esasına geçmek zorundadır.
• Bilanço Esasını Seçen Mükellefler: İşletme hesabı esasına tabi olup da bilanço esasını tercih edenler.

Bilanço Esasında Tutulması Gereken Defterler

• Yevmiye Defteri (Günlük Defter): Tüm mali işlemlerin tarih sırasıyla kaydedildiği ana defterdir.
• Defteri Kebir (Büyük Defter): Yevmiye defterindeki kayıtların hesaplara sistematik şekilde işlendiği defterdir.
• Envanter Defteri: Dönem sonunda işletmenin mevcutlarını, alacaklarını ve borçlarını gösteren defterdir.

Bilanço esasına tabi mükellefler ayrıca yasal süreler içinde geçici vergi, KDV, muhtasar, kurumlar/gelir vergisi beyannamelerini vermekle yükümlüdür.