Enflasyon Muhasebesi (Düzeltmesi) Kimlere Zorunlu?

Ekonomide fiyatlar genel seviyesinin sürekli artış gösterdiği yüksek enflasyonist dönemlerde, şirketlerin mali tabloları (bilançoları) gerçek durumu yansıtmaktan uzaklaşır. Satın alınan bir gayrimenkul veya makine yıllar önceki değeriyle bilançoda düşük kalır. Bunu gerçek değerine getirmek ve fiktif (hayali) kârlar üzerinden vergi ödenmesini engellemek için Enflasyon Düzeltmesi (Muhasebesi) uygulanır.

Enflasyon Düzeltmesi Uygulama Şartları Nelerdir?

Vergi Usul Kanunu'na göre enflasyon düzeltmesi yapılabilmesi için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:

İçinde bulunulan dönemin (yılın) sonu itibarıyla son 36 aylık Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) artışının %100'den fazla olması.
Sadece son 12 aylık Yİ-ÜFE artışının %10'dan fazla olması.

Maliye Bakanlığı ilgili dönem sonlarında bu şartların oluştuğunu ilan ettiğinde, kapsama giren mükellefler için düzeltme işlemi yasal bir zorunluluk haline gelir.

Kimler Enflasyon Düzeltmesi Yapmak Zorundadır?

Kural olarak Bilanço esasına göre defter tutan tüm gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (Anonim şirketler, Limited şirketler ve Bilanço usulü şahıs firmaları) enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadır.

İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar (küçük esnaflar) ve serbest meslek kazanç defteri tutanlar düzeltme yapmazlar (Ancak amortismana tabi iktisadi kıymetlerini düzeltilmiş değerleri üzerinden satabilirler).
Banka ve finans kurumları gibi özel yasalara tabi kuruluşların durumları ilgili tebliğlerle özel olarak belirlenir.

Parasal ve Parasal Olmayan Kıymetler

Enflasyon düzeltmesinin temeli bilançodaki kalemleri ikiye ayırmaya dayanır:

Parasal Kıymetler: Kasa, banka, alacaklar, borçlar. Bunlar enflasyon karşısında satınalma gücünü kaybeder, ancak bilançoda nominal (üzerinde yazan) değeriyle kalır. Düzeltmeye tabi tutulmazlar.
Parasal Olmayan Kıymetler: Stoklar, binalar, arsalar, makineler, demirbaşlar, sermaye hesapları. Bunların değeri enflasyonla birlikte artar. Enflasyon düzeltmesi endeksleri ile çarpılarak güncel değerlerine yükseltilirler.

Vergi Etkisi (Matrah Artar mı, Azalır mı?)

Eğer firmanın özkaynakları (sermayesi), parasal olmayan aktiflerinden (stoklar, binalar vb.) yüksekse enflasyon düzeltmesi şirkete gider yazar (vergiyi azaltır). Ancak şirketin aktif yatırımları çok, özkaynağı (sermayesi) düşükse, şirket borçla büyümüşse enflasyon düzeltmesi gelir yaratır ve vergi matrahını artırır.

Bilançolarınız Güvende mi?

Enflasyon muhasebesi oldukça detaylı çalışma, sabit kıymet envanterlerinin tarih bazlı analizi ve özel yazılımlar gerektirir. Şirketinizin ağır vergi yükleriyle karşılaşmaması için Mehmet Özdemir Mali Müşavirlik kadrosundan profesyonel denetim ve düzeltme hizmeti alabilirsiniz.