Gider Pusulası Nedir, Hangi Hallerde Düzenlenir?

Ticari hayatta şirketler (vergi mükellefleri), her zaman başka şirketlerden mal veya hizmet almazlar. Bazen sıradan bir vatandaştan (vergi mükellefi olmayan nihai tüketiciden) da ikinci el bir mal satın alabilir veya geçici bir hizmet (hamallık, temizlik vb.) alabilirler. Karşı taraf fatura kesemediği için, gideri resmiyete dökmek adına şirket tarafından Gider Pusulası düzenlenir.

Gider Pusulası Hangi Durumlarda Kullanılır?

• Vergi mükellefi olmayan şahıslardan ikinci el eşya, araba, bilgisayar gibi taşınır malların satın alınması.
• Sürekli olmamak kaydıyla, vergi mükellefi olmayan kişilere yaptırılan tamirat, taşıma, temizlik gibi geçici işler ve hizmetler.
• Tüketicilerin mağazadan aldıkları ürünleri iade etmeleri (Müşteri iadesini belgelemek için).
• Esnaf muaflığından yararlanan ev hanımlarından alınan el işi ürünler.

Gider Pusulasında Stopaj (Kesinti) Oranları

Gider pusulası düzenlenirken yapılan işlemin türüne göre gelir vergisi stopajı (kesintisi) uygulanır ve bu kesinti şirket tarafından devlete Muhtasar Beyanname ile ödenir. Başlıca oranlar:

• Havlu, çarşaf, çorap, halı, örgü vb. el işi ürünleri evlerde imal edip satanlardan alınanlarda: %2
• Hurdalardan alınan mallarda: %2
• Mal alımlarında (Diğer): %5
• Hizmet alımlarında (İşçilik, temizlik, taşıma vb.): %10

Önemli İstisna: Nihai tüketiciden (şahıstan) kendi kullandığı ikinci el araç, cep telefonu veya bilgisayarı satın alırken stopaj oranı %0 (Sıfır) uygulanır, yani kesinti yapılmaz.

Hesaplama Mantığı (Brütten Nete)

Şahsa hizmeti karşılığında net 900 TL ödeyeceksiniz ve stopaj %10. Bu durumda brüt tutarı bulmalısınız:

Brüt = 900 / (1 - 0.10) = 900 / 0.90 = 1.000 TL.
Stopaj = 1.000 x %10 = 100 TL. Şirket bu 100 TL'yi devlete öder. Gider pusulasına Brüt 1.000 TL olarak işlenir.

e-Gider Pusulası Uygulaması

e-Fatura uygulamasına geçmiş olan tüm mükellefler, kağıt ortamındaki bu belgeyi elektronik ortamda e-Gider Pusulası olarak düzenlemek zorundadır. Belge elektronik ortamda düzenlenip onay kodu SMS vb. ile karşı tarafa bildirilir.