Serbest Meslek Makbuzu (SMM) Nedir, Nasıl Kesilir?

Avukat, doktor, mali müşavir, mimar, mühendis ve bağımsız yazılımcı gibi şahsi mesaisine ve mesleki bilgisine dayanarak kendi nam ve hesabına çalışan kişilere Serbest Meslek Erbabı denir. Bu kişilerin verdikleri hizmet karşılığında tahsil ettikleri tutar için düzenledikleri belgeye ise Serbest Meslek Makbuzu (SMM) adı verilir.

Serbest Meslek Makbuzunda Stopaj (Tevkifat) ve KDV

SMM düzenlerken faturalardan farklı olarak hesaplamaya Stopaj (Gelir Vergisi Kesintisi) dahil edilir. Kural olarak:

• KDV (%20 veya %10): Verilen hizmetin türüne göre brüt tutar üzerinden hesaplanır.
• Stopaj (%20): Hizmet verilen taraf bir şirket (vergi mükellefi) ise, brüt tutar üzerinden %20 stopaj kesintisi yapılır. Müşteri nihai tüketici (şahıs) ise stopaj hesaplanmaz.

SMM Hesaplama Örneği (Netten Brüte)

Eğer müşterinizle 10.000 TL NET üzerinden anlaştıysanız ve hizmetin KDV'si %20, stopajı %20 ise hesaplama şu şekilde olacaktır:

• Brüt Tutar = Net Tutar / 0.80 = 10.000 / 0.80 = 12.500 TL
• Stopaj (%20) = 12.500 x 0.20 = 2.500 TL (Müşteri sizin adınıza vergi dairesine öder)
• KDV (%20) = 12.500 x 0.20 = 2.500 TL
• Tahsil Edilecek Toplam Tutar = Brüt Tutar - Stopaj + KDV = 12.500 - 2.500 + 2.500 = 12.500 TL (Tesadüfen net tutar + kdv dengesi oluştu, oranlara göre değişebilir.)

e-SMM (Elektronik Serbest Meslek Makbuzu) Zorunluluğu

Günümüzde tüm serbest meslek erbapları faaliyetlerine başladıkları ayı takip eden 3. ayın sonuna kadar e-SMM uygulamasına geçmek zorundadır. Makbuzlar GİB portalı veya özel entegratörler üzerinden dijital olarak kesilmektedir.