SGK İşten Çıkış Kodları ve Kıdem Tazminatı Hakları

Bir personelin işyerinden ayrılması veya işveren tarafından işten çıkarılması durumunda, SGK'ya "İşten Ayrılış Bildirgesi" verilirken bir çıkış kodu seçilmek zorundadır. Bu iki haneli numaralar sadece birer kod değildir; çalışanın kıdem tazminatı alıp alamayacağını, ihbar tazminatı haklarını ve İŞKUR'dan işsizlik maaşı alıp alamayacağını doğrudan belirleyen kritik hukuki işaretlerdir.

İşçi ve işveren uyuşmazlıklarının büyük kısmı yanlış kod bildirimlerinden kaynaklanmaktadır. İşte en çok kullanılan SGK çıkış kodları ve sonuçları:

Kod 03: Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin İşçi Tarafından Feshi (İstifa)

• Anlamı: İşçinin kendi isteğiyle (haklı bir nedeni olmadan) işten ayrılmasıdır.
• Haklar: Kıdem tazminatı ödenmez. İhbar tazminatı ödenmez (hatta işçi ihbar süresine uymazsa işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir).
• İşsizlik Maaşı: Kendi isteğiyle ayrıldığı için işsizlik maaşı alamaz.

Kod 04: Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin İşveren Tarafından Haklı Sebep Bildirilmeden Feshi

• Anlamı: İşverenin, İş Kanunu'nda sayılan yüz kızartıcı veya haklı bir neden göstermeden işçiyi işten çıkarmasıdır (örn: küçülme, performans).
• Haklar: Çalışan 1 yılı doldurmuşsa kıdem tazminatı ödenir. İhbar süresi kullandırılmamışsa ihbar tazminatı da ödenir.
• İşsizlik Maaşı: İşçi (gün şartlarını sağlıyorsa) işsizlik maaşı alabilir.

Kod 29, 42-50 Arası Kodlar: İşverenin Haklı Nedenle Derhal Feshi (Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık)

• Anlamı: İşçinin hırsızlık yapması, devamsızlık yapması, işverene hakaret etmesi gibi ağır ve haklı nedenlerle (İş Kanunu Madde 25/II) işten çıkarılmasıdır (Eski Kod 29 alt maddelere ayrılmıştır).
• Haklar: Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenmez.
• İşsizlik Maaşı: Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılıktan çıkarıldığı için işsizlik maaşı alamaz.

Kod 22: Diğer Nedenler

• Anlamı: Listelenen somut kodlara uymayan spesifik durumlar (çok tercih edilmemelidir).
• Haklar: Tazminat ve işsizlik maaşı hakları işverenin SGK'ya yapacağı ek açıklama ve İŞKUR inisiyatifine kalır.

Kıdem Tazminatı Nedir, Şartları Nelerdir?

Kıdem tazminatı, işçinin aynı işverene bağlı olarak en az 1 tam yıl (365 gün) çalışmış olması koşuluyla, yasada belirtilen haklı veya haksız fesih durumlarına göre (örneğin Kod 04 ile çıkarılma, emeklilik, askerlik veya kadınlar için evlilik nedeniyle ayrılma) ödenen, her tam yıl için "1 brüt maaş" tutarındaki yasal hakkıdır.